کالبدشکافی رنگ سال ۲۰۲۱: داستان خاکستری نهایی و زرد درخشان؛ پیامی از قدرت و امید در دنیای پس از بحران

در دنیای بصری امروز، رنگ‌ها فراتر از یک پدیده فیزیکی، به یک زبان جهانی و قدرتمند تبدیل شده‌اند؛ زبانی که بدون نیاز به کلام، احساسات را منتقل می‌کند، فرهنگ‌ها را شکل می‌دهد و جریان‌های اقتصادی را هدایت می‌کند. در قلب این زبان جهانی، موسسه‌ای به نام پنتون (Pantone) قرار دارد که با ایجاد یک سیستم کدگذاری استاندارد، به معتبرترین مرجع رنگ در سرا見て بدل شده است. هر ساله، اعلام «رنگ سال» توسط این موسسه، تنها یک پیش‌بینی ساده برای دنیای مد و طراحی نیست؛ بلکه یک بیانیه فرهنگی، یک کپسول زمان و یک بازتاب عمیق از روح جمعی جهان در یک مقطع زمانی خاص است.

انتخاب رنگ سال ۲۰۲۱، یکی از جسورانه‌ترین و معنادارترین انتخاب‌های تاریخ این موسسه بود. در این مقاله، ما به یک غواصی عمیق در این انتخاب دوگانه می‌پردازیم؛ از فرآیند پیچیده انتخاب آن گرفته تا فلسفه و داستان قدرتمندی که در پس ترکیب دو رنگ به ظاهر متضاد «خاکستری نهایی» و «زرد درخشان» نهفته است.

بخش اول: پنتون چیست و «رنگ سال» چگونه متولد می‌شود؟

برای درک اهمیت این انتخاب، ابتدا باید با جایگاه پنتون و فرآیند دقیق انتخاب رنگ سال آشنا شویم.

از چاپخانه تا مرجعیت فرهنگی

موسسه پنتون در دهه ۱۹۶۰ با معرفی سیستم انطباق رنگ پنتون (PMS) انقلابی در صنایع چاپ و طراحی ایجاد کرد. این سیستم یک زبان استاندارد برای رنگ‌ها فراهم آورد که به طراحان، تولیدکنندگان و برندها در سراسر جهان اجازه می‌داد تا با دقتی بی‌نظیر، رنگ مورد نظر خود را بازتولید کنند. با گذشت زمان، این مرجعیت فنی به یک مرجعیت فرهنگی تبدیل شد و «انستیتو رنگ پنتون» به تحلیل روندهای رنگ و تأثیر روانشناختی آن‌ها بر انسان پرداخت.

آناتومی فرآیند انتخاب رنگ سال

انتخاب رنگ سال، یک تصمیم لحظه‌ای یا سلیقه‌ای نیست، بلکه حاصل یک عملیات جهانی جمع‌آوری اطلاعات و تحلیل روند است که ماه‌ها به طول می‌انجامد. متخصصین رنگ‌شناسی پنتون، مانند کارآگاهان فرهنگی، سرنخ‌های رنگی را در حوزه‌های مختلف دنبال می‌کنند:

• صنعت مد و فشن: بررسی دقیق کالکشن‌های طراحان برجسته در پایتخت‌های مد جهان (نیویورک، لندن، میلان و پاریس).
• سینما و سرگرمی: تحلیل رنگ‌های غالب در فیلم‌های پرفروش آینده، سریال‌های محبوب و انیمیشن‌ها.
• هنر و طراحی: رصد آثار هنرمندان نوظهور، نمایشگاه‌های هنری بزرگ و روندهای جدید در طراحی صنعتی و گرافیک.
• فناوری و سبک زندگی: رنگ‌های به کار رفته در گجت‌های جدید، رابط‌های کاربری اپلیکیشن‌ها و پلتفرم‌های اجتماعی محبوب.
• رویدادها و مقاصد جهانی: تحلیل مقاصد محبوب گردشگری، رویدادهای ورزشی بزرگ (مانند المپیک) و تحولات مهم اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در سراسر جهان.

در نهایت، رنگی انتخاب می‌شود که به بهترین شکل ممکن، بازتابی از فرهنگ لحظه‌ای باشد که در آن زندگی می‌کنیم.

بخش دوم: رونمایی از رنگ سال ۲۰۲۱؛ دو قهرمان برای یک داستان واحد

برای سال ۲۰۲۱، پنتون جهان را با انتخاب دو رنگ مستقل غافلگیر کرد: Ultimate Gray (خاکستری نهایی) و Illuminating (زرد درخشان).

این انتخاب از چند جهت در تاریخ پنتون حائز اهمیت بود:

• این اولین بار بود که یک رنگ کاملاً خنثی (Achromatic) به عنوان یکی از رنگ‌های سال انتخاب می‌شد.
• این دومین بار در تاریخ بود که دو رنگ به طور همزمان انتخاب می‌شدند (اولین بار در سال ۲۰۱۶ با انتخاب صورتی و آبی کمرنگ بود).
• آخرین باری که رنگ زرد انتخاب شده بود، سال ۲۰۰۹ بود؛ سالی که جهان درگیر یک بحران عمیق اقتصادی بود و به تزریق انرژی و امید نیاز داشت. این تشابه تاریخی، خود پیامی معنادار داشت.

بخش سوم: فلسفه و داستان پشت این انتخاب دوگانه

چرا دو رنگ؟ و چرا این دو رنگ؟ پاسخ، در تجربه جمعی بشر در سال پرتلاطم ۲۰۲۰ نهفته است.

روایتی از دو واقعیت: تجربه سال ۲۰۲۰

سال ۲۰۲۰ سالی سرشار از بلاتکلیفی، انزوا و تردید بود. همه‌گیری کرونا، سبک زندگی ما را دگرگون کرد و سایه‌ای از عدم قطعیت را بر جهان گسترد. این تجربه، همان «خاکستری نهایی» بود؛ نمادی از استقامت خاموش، تاب‌آوری در شرایط سخت و تفکرات عمیقی که در دوران قرنطینه به سراغ ما آمد.

اما در دل همین تاریکی، نیاز انسان به امید، ارتباط و روشنایی شعله‌ورتر از همیشه شد. این نیاز، همان «زرد درخشان» بود؛ نمادی از خوش‌بینی، اشتیاق برای دیدن دوباره نور خورشید، واکسن و بازگشت به زندگی عادی.

نماد وابستگی متقابل: قدرتِ «با هم بودن»

مهم‌ترین پیام این انتخاب دوگانه، در وابستگی متقابل (Interdependence) نهفته است. پنتون با این انتخاب نمی‌گوید که خاکستری به زرد تبدیل می‌شود، بلکه می‌گوید این دو عنصر متفاوت و مستقل، برای کامل شدن به یکدیگر نیاز دارند. این ترکیب، داستان در هم آمیختن تفکرات عمیق و متفکرانه با امیدواری و شادی است؛ یا پیامی از شادی که با قدرت پشتیبانی می‌شود. این بهترین تعبیری است که می‌توان برای توصیف رنگ سال ۲۰۲۱ داشت.

• Ultimate Gray نماد عناصر جامد، مستقل و جاودانه طبیعت است. رنگ سنگریزه‌های ساحل که در برابر آزمون زمان مقاومت کرده‌اند و به ما احساس استواری و پایداری می‌بخشند.
• Illuminating Yellow نماد نور گرمابخش و انرژی‌زای خورشید است. رنگی درخشان و شاد که به ما امید می‌دهد و یادآوری می‌کند که همه چیز روشن‌تر می‌شود؛ چیزی که برای روحیه انسان ضروری است.

این ترکیب، نیاز ذاتی ما به دیده شدن، مورد توجه قرار گرفتن و شنیده شدن صدایمان را برجسته می‌کند و ما را به سمت روش‌های جدید تفکر و درک مفاهیم سوق می‌دهد.

بخش چهارم: کاربرد عملی؛ چگونه از این ترکیب در زندگی و کسب‌وکار استفاده کنیم؟

این ترکیب رنگی قدرتمند، می‌تواند به شیوه‌های مختلفی در زندگی روزمره و حرفه‌ای ما به کار گرفته شود:

• در دنیای مد و پوشاک: استفاده از رنگ خاکستری به عنوان رنگ پایه و اصلی (مثلاً یک کت یا مانتوی خاکستری) و به کار بردن رنگ زرد به عنوان یک نقطه کانونی و انرژی‌بخش (مثلاً در یک شال، کیف یا کفش).
• در طراحی داخلی: رنگ خاکستری می‌تواند یک پس‌زمینه آرام و شیک برای دیوارها یا مبلمان اصلی ایجاد کند، در حالی که رنگ زرد به عنوان یک رنگ تأکیدی در کوسن‌ها، یک تابلوی هنری یا حتی یک دیوار شاخص، به فضا روح و گرما می‌بخشد.
• در برندینگ و بازاریابی: این ترکیب می‌تواند پیام «اطمینان و خوش‌بینی» را به مخاطب منتقل کند. یک شرکت فناوری می‌تواند از خاکستری برای ایجاد حس اعتماد و از زرد برای دکمه‌های فراخوان به عمل (Call to Action) و جلب توجه استفاده کند.
• در طراحی محصول: تصور کنید یک گجت الکترونیکی با بدنه‌ای خاکستری مات و دکمه‌ها یا جزئیات زرد روشن؛ ترکیبی که هم حس استحکام و هم حس نوآوری را القا می‌کند.

نتیجه‌گیری: فراتر از یک رنگ، یک بیانیه فرهنگی

انتخاب دوگانه پنتون برای سال ۲۰۲۱، بسیار فراتر از یک پیش‌بینی روند بود. این یک بیانیه فرهنگی عمیق در مورد وضعیت انسان در یکی از چالش‌برانگیزترین دوران‌های تاریخ معاصر بود. این انتخاب، داستان سفر ما از مقاومت فردی و خاموش (خاکستری نهایی) به سوی یک امید جمعی و درخشان (زرد درخشان) را روایت می‌کند.

این ترکیب به ما یادآوری می‌کند که قدرت و امید، دو روی یک سکه هستند. برای عبور از تاریکی‌ها، ما هم به استواری و پایداری یک صخره و هم به گرمای حیات‌بخش نور خورشید نیاز داریم. این داستان ماندگار به ما می‌آموزد که چگونه عناصر متفاوت، و حتی انسان‌های متفاوت، می‌توانند و باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند تا از یکدیگر حمایت کرده و آینده‌ای روشن‌تر را بسازند.

و اکنون، نوبت شماست!

پنتون با انتخاب این دو رنگ، داستانی از قدرت و امید را برای سال ۲۰۲۱ روایت کرد. اگر شما می‌توانستید با یک یا دو رنگ، «داستان شخصی» خودتان را در سالی که گذشت روایت کنید، چه رنگ‌هایی را انتخاب می‌کردید و هر کدام نماد چه احساس یا تجربه‌ای برای شما بودند؟

تحلیل‌ها و انتخاب‌های رنگی خود را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.